Fazla kalış ve giriş yasakları
Kısa cevap
Vizenizin, vizesiz kalış sürenizin, ikamet izninizin veya çalışma izninizin izin verdiğinden daha uzun süre Türkiye’de kalırsanız süreyi aşmış olursunuz. Göç İdaresi buna yasal kalış hakkı ihlali der.[3] Süreyi aştığınız döneme ait harç yine de alınır. Göç İdaresi’ne göre tutar vatandaşlığınıza, süre aşımının uzunluğuna ve yaşınıza bağlıdır ve Türkiye’den çıkarken sınır kapısında öğrenilebilir.[5][7] Süreyi on günden fazla aşmak, 6458 sayılı Kanuna göre sınır dışı etme kararı nedenidir.[1] Göç İdaresi’nin 9 Haziran 2020 tarihli açıklaması, giriş yasağının süresini ihlalin süresine bağlar; güncel uygulamayı il göç idaresi müdürlüğünüze veya YİMER’e (157) sorun.[3][6]
İhlal sayılan durumlar
Göç İdaresi “yasal kalış hakkı ihlali” terimini kullanır. Açıklamasında beş tür sayar: vize, vize muafiyeti, ikamet izni, çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti süresinin aşılması.[3] Günlük dilde buna fazla kalış denir (İngilizcede “overstay”). Resmi metinler vize ihlali veya ikamet izni ihlali terimlerini kullanır.
Sık görülen bazı durumlar:
| Durum | Resmi metinler ne diyor |
|---|---|
| Vizeniz veya vizesiz kalış süreniz bitti ve ikamet izni için başvurmadınız | Vize ihlali. Vize veya vize muafiyeti süresinin bitiminden sonraki on gün içinde yapılan başvurular müdürlükçe yine de alınır.[2] |
| İkamet izninizin süresi doldu ve zamanında uzatma başvurusu yapmadınız | Süre dolduktan sonraki dönem için ikamet izni ihlali.[1][7] |
| Yasal kalış süreniz bittikten sonra randevunuza gitmediniz | Müdürlük vize ihlali (ilk başvuru) veya ikamet izni ihlali (uzatma) hakkında işlem yapar.[5] |
| İkamet izninizin süresi doldu ve hâlâ vizeniz veya vize muafiyetiniz var | Göç İdaresi’ne göre ikamet izniniz bittikten sonra vizenizi veya vize muafiyetinizi kullanamazsınız.[4] |
| 180 gün içinde 90 gününüzü kullandıktan sonra, on gün içinde başvurma şartıyla Türkiye’ye girdiniz ve başvurmadınız | Girişten çıkışa kadar geçen sürenin tamamı vize ihlali sayılır ve harç giriş gününden itibaren hesaplanır.[2] |
Gözaltında, tutuklu veya hükümlü olarak cezaevinde, idari gözetim altında veya geri gönderme merkezinde geçen süre, makamlar işlem yaptıktan sonra ihlal sayılmaz. Bu süreden önceki ihlaller yine genel kurallara göre ele alınır.[2][5]
Ret veya uzatılmama kararından sonra ne kadar kalabilirsiniz
| Durumunuz | Resmi metinler ne diyor |
|---|---|
| Uzatma başvurunuz reddedildi veya ikamet izni talebiniz reddedildi | Türkiye’de yalnızca en fazla on gün kalmanızı sağlayan harçsız bir belge alırsınız.[2] |
| Uzatma başvurunuz reddedildi ve on gün içinde Türkiye’den çıkmadınız | Bu, sınır dışı etme kararı nedenidir.[1] |
| Vize veya vize muafiyetiyle geldiniz, ikamet izni talebiniz reddedildi ve vizenizin veya vizesiz kalış sürenizin süresi hâlâ devam ediyor | Yönetmelik, bu vize veya vizesiz kalış süresi içinde olduğunuz sürece sizi hakkında sınır dışı etme kararı alınmayan kişiler arasında sayar.[2] |
| Hakkınızda sınır dışı etme kararı alındı ve karar size Türkiye’den çıkmanız için süre veriyor | Kanun bu süreyi 15 ile 30 gün arasında belirler ve süre kararda yazılır. Size harçsız bir Çıkış İzin Belgesi verilir. Vize ve ikamet harçları ile bunların cezaları yine uygulanır.[1] |
Kanun, çıkış için süre verilmeyen durumları da sayar; örneğin kaçma ve kaybolma riski olanlar veya sahte belge kullananlar.[1] İkamet izni uzatma sayfamız on günlük belgeyi uzatma açısından anlatır. Ret ve iptal sayfası ise ne zaman yeniden başvurabileceğinizi açıklar.
Fazla kalış harcı
İkamet izni almamış veya iznini uzatmamış olmanız, izin verilen sürenizden sonra kaldığınız süre için harç alınmasını engellemez. Harçlar Kanununa göre bu harç, ceza ve gecikme faizi uygulanmadan bir kat fazlasıyla alınır.[7] Göç İdaresi’ne göre tutar vatandaşlığa, süre aşımının uzunluğuna ve yaşa göre değişir ve tutarı Türkiye’den çıkarken sınır kapısında öğrenebilirsiniz.[5]
Harç tablolarını burada tekrarlamıyoruz. Güncel tarife için ikamet izni harçları sayfasına bakın.
Ödenmemiş tutarların başka sonuçları da vardır:
- Vize ihlalinden veya önceki ikamet izninden doğan borçlarını ödememiş kişilerin ikamet izni başvuruları reddedilir.[2]
- Kanuna göre bu borçları ödemeyi kabul etmeyen kişilere vize verilmez.[1] Göç İdaresi’nin vize ile ilgili sıkça sorulan sorular sayfası, bu kişilerin Türkiye’ye girişine izin verilmediğini söyler.[4]
- Kanun ayrıca, ödenmemiş idari para cezaları ve kamu alacakları nedeniyle valiliğin Türkiye’ye girişinizi önceden izin alınması şartına bağlamasına imkân verir.[1]
Giriş yasakları
Hukuki dayanak
Giriş yasaklarının hukuki dayanağı 6458 sayılı Kanun md. 9’dur.[1] Kısaca:
- Türkiye’den sınır dışı edilen yabancıların Türkiye’ye girişi Göç İdaresi Başkanlığı veya valilik tarafından yasaklanır.[1]
- Giriş yasağı en fazla beş yıldır. Kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit bulunan hallerde en fazla on yıl daha uzatılabilir.[1]
- Md. 56 kapsamında (sınır dışı etme kararından sonra) Türkiye’yi terk etmeye davet edilen ve verilen süre içinde çıkan kişiler için Kanun, makamların giriş yasağı koymamasına imkân tanır. Bunu zorunlu kılmaz.[1]
- Göç İdaresi Başkanlığı giriş yasağını kaldırabilir veya yasağı kaldırmadan belirli bir süre için girişe izin verebilir.[1]
Göç İdaresi’nin 9 Haziran 2020 tarihli açıklamasındaki yasak süreleri
Göç İdaresi, 9 Haziran 2020’de yasal kalış hakkını ihlal eden yabancılara uygulanacak giriş yasakları hakkında bir açıklama yayımladı. Aşağıdaki rakamlar bu açıklamadan alınmıştır. Açıklama birkaç yıllıktır. Bu yüzden bu bilgilere güvenmeden önce güncel uygulamayı il göç idaresi müdürlüğünüze veya YİMER’e (157) sorun.[3][6]
Açıklamaya göre, şunların hepsi sizin için geçerliyse giriş yasağı uygulanmaz:[3]
- ihlaliniz 3 aydan kısadır,
- ihlal makamlarca tespit edilmeden önce, Türkiye’den çıkmak için kendiliğinden sınır kapısına gelirsiniz ve
- 492 sayılı Harçlar Kanunundan doğan idari para cezalarını ödersiniz.
Bu, 2020 uygulamasını anlatır; sizin durumunuzda yasak uygulanmayacağına dair bir söz değildir.
İhlaliniz 3 ay veya daha uzunsa, ihlal tespit edilmeden önce kendiliğinden sınır kapısına gelirseniz ve bu cezaları öderseniz, açıklama 1 ay ile 5 yıl arasında yasak öngörür:[3]
| İhlalin süresi | Giriş yasağı |
|---|---|
| 3 ay ile 6 ay arası | 1 ay |
| 6 ay ile 1 yıl arası | 3 ay |
| 1 yıl ile 2 yıl arası | 1 yıl |
| 2 yıl ile 3 yıl arası | 2 yıl |
| 3 yıldan fazla | 5 yıl |
Açıklama, sayılan diğer durumlar için 3 ay ile 5 yıl arasında yasak öngörür. İkamet izinleriyle ilgili örnekler:[3]
- kendiliğinden sınır kapısına gelirsiniz ama cezaları ödemezsiniz,
- ikamet izni talebiniz reddedildi veya izniniz iptal edildi ve size verilen süre içinde Türkiye’den çıkmadınız (cezaları ödeseniz de ödemeseniz de),
- on gün içinde ikamet izni başvurusu yapma şartıyla Türkiye’ye girdiniz ve başvurmadınız (cezaları ödeseniz de ödemeseniz de),
- refakatli olarak sınır dışı edildiniz.
Bu durumlar için açıklama şu süreleri verir:[3]
| İhlalin süresi | Giriş yasağı |
|---|---|
| 3 aya kadar | 3 ay |
| 3 ay ile 6 ay arası | 6 ay |
| 6 ay ile 1 yıl arası | 1 yıl |
| 1 yıl ile 2 yıl arası | 2 yıl |
| 2 yıldan fazla | 5 yıl |
Açıklama, tam olarak bir sınıra denk gelen ihlalin (örneğin tam 6 ay) hangi gruba girdiğini söylemez. Bu sizin için önemliyse müdürlüğe sorun.
Giriş yasağını nasıl öğrenirsiniz
Kanuna göre giriş yasağı, Türkiye’ye gelişinizde sınır kapısındaki makam tarafından, sınır dışı edilenlere ise valilik tarafından bildirilir. Bildirimde karara karşı başvuru hakkınızı nasıl kullanabileceğiniz açıklanmalıdır.[1] Karara karşı başvuru yolları için ayrı sayfamıza bakın.
Giriş yasağı varken Türkiye’ye giriş
Göç İdaresi’nin vize ile ilgili sıkça sorulan sorular sayfasına göre giriş yasağı olan kişi, vatandaşlığı normalde vizeden muaf olsa bile yurt dışındaki bir Türk dış temsilciliğine özel şerhli vize için başvurmalıdır.[4] Böyle bir vizenin verilip verilmeyeceğine makamlar karar verir.
İkametle bağlantılı sınır dışı etme nedenleri
6458 sayılı Kanun md. 54, haklarında sınır dışı etme kararı alınacak kişileri sayar. Şu nedenler doğrudan vize ve ikamet izinleriyle bağlantılıdır:[1]
| Madde | Neden |
|---|---|
| 54/1-e | Vize veya vizesiz kalış süresini on günden fazla aşmak ya da vizesi iptal edilmiş olmak |
| 54/1-f | İkamet izni iptal edilmiş olmak |
| 54/1-g | İkamet izni olup izin bitiş tarihini kabul edilebilir bir neden olmadan on günden fazla aşmak |
| 54/1-j | Uzatma başvurusu reddedildikten sonra on gün içinde Türkiye’den çıkmamak |
Uygulama Yönetmeliği, haklarında sınır dışı etme kararı alınmayan kişileri sayar. Bunlar arasında vize, vize muafiyeti veya ikamet izni süresini on günden fazla aştıktan sonra Türkiye’den çıkmak için kendiliğinden sınır kapısına gelenler vardır. Uzatma başvurusu reddedilen ve on günlük süreden sonra çıkmak için kendiliğinden sınır kapısına gelenler de bu kişiler arasındadır.[2] Bu durumda bile yukarıdaki giriş yasağı kuralları uygulanabilir.[3]
Bu sayfa sınır dışı etme usulünü, idari gözetimi ve geri gönderme merkezlerinin kurallarını anlatmaz.
İzninizin süresi dolmak üzereyse
- Uzatma için zamanında başvurun. İzninizin bitmesinden 60 gün önceden itibaren başvurabilirsiniz ve süre dolmadan başvurmanız gerekir.[1] İkamet izni uzatma sayfasına bakın.
- Kalış nedeniniz değiştiyse ikamet izni türleri arasında geçiş sayfasına bakın.
- Türkiye’den çıkmayı planlıyorsanız izninizin bitiş tarihini kontrol edin. Göç İdaresi’ne göre izin bittikten sonra vizenize veya vize muafiyetinize geçemezsiniz.[4]
- Durumunuzdan emin değilseniz il göç idaresi müdürlüğünüzle veya YİMER ile iletişime geçin: Türkiye içinden 157, yurt dışından +90 312 157 11 22.[6]
Bu sayfadaki hiçbir bilgi, izin verileceği, iznin uzatılacağı veya Türkiye’ye girişe izin verileceği anlamına gelmez. Her durumda kararı makamlar verir.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (Kanun No. 6458), Art. 7, 9, 10, 15, 24, 54, 56. mevzuat.gov.tr, erişim tarihi .
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, Art. 21/2, 22/10, 22/11, 24, 52/1; Provisional Art. 1/3, 1/4, 1/5. mevzuat.gov.tr, erişim tarihi .
- Yasal Kalış Hakkı İhlalinde Bulunan Yabancılara Uygulanacak Giriş Yasaklarına İlişkin Açıklama (09.06.2020), Items 1 to 4. Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .
- Vize (Sıkça Sorulan Sorular), Questions 3, 4, 17. Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .
- İkamet (Sıkça Sorulan Sorular). Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .
- İkamet Genel Bilgiler. Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .
- Harçlar Kanunu (Law No. 492), consolidated text, Tariff (6) part III. mevzuat.gov.tr, erişim tarihi .