oturma.comTürkiye'de ikamet izinleri, adım adım anlatım
Bağımsız bir rehberdir, resmi bir kurum değildir. Yalnızca bilgi amaçlıdır; esas olan her zaman resmi kaynaktır.

e-İkamet üzerinden ikamet izni başvurusu

Son kontrol: Kaynaklar

Kısa cevap

Türkiye’de vizenizin veya vize muafiyetinizin izin verdiği süreden ya da 90 günden uzun kalacaksanız ikamet izni almanız gerekir.[1] Şu anda başvuru e-İkamet sistemi üzerinden internetten yapılır. Ardından sistemin verdiği randevu gününde, belgelerinizle birlikte yaşamak istediğiniz ildeki göç idaresi müdürlüğüne gidersiniz.[3] Karar en geç 90 gün içinde verilir. Bu süre belgelerinizin tamamlandığı tarihten başlar.[1][2] Her başvuruya il göç idaresi müdürlüğü karar verir. Başvuru yapmak, iznin verileceği anlamına gelmez.

Kimin ikamet iznine ihtiyacı var

Bu kural 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu md. 19’dan gelir. Vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacak yabancı, ikamet izni almak zorundadır.[1] Uygulama Yönetmeliği, daha kısa kalmayı planlayan kişilerin de başvurabileceğini ekler.[2]

Kimin ikamet iznine ihtiyacı yok

Kanun md. 20, ikamet izninden muaf olan yabancıları sayar.[1] Kısaca:

  • 90 güne kadar vize veya vize muafiyetiyle gelenler, bu vize veya muafiyet süresi boyunca.
  • Vatansız Kişi Kimlik Belgesi sahipleri.
  • Türkiye’de görev yapan diplomatik ve konsolosluk memurları ile Dışişleri Bakanlığınca bildirilen aile üyeleri.
  • Uluslararası kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerinde çalışan ve statüsü bir anlaşmayla belirlenen kişiler.
  • Türkiye’nin taraf olduğu bir uluslararası anlaşmayla muaf tutulan kişiler.
  • 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu md. 28 kapsamındaki kişiler.
  • Uluslararası koruma başvuru sahiplerine ve statü sahiplerine verilen belgelere sahip olanlar (6458 sayılı Kanun md. 76 ve md. 83).

Yönetmelikte de benzer bir liste vardır. Bu liste başkalarının yanında Geçici Koruma Kimlik Belgesi sahiplerini ve çalışma izni ya da Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi sahiplerini de sayar.[2] Uluslararası koruma ve geçici koruma ayrı statülerdir ve bu sitede anlatılmaz.

Diplomatik veya konsolosluk memuru (ya da bunların bildirilen aile üyesi) olarak, uluslararası kuruluş çalışanı olarak ya da bir anlaşma gereği muaf olduysanız ve bu statü sona erdikten sonra kalmak istiyorsanız, on gün içinde ikamet izni için valiliğe başvurmanız gerekir.[1][2]

Çalışma izni ikamet izni sayılır

Geçerli bir çalışma izni ve Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi, ikamet izni yerine geçer.[1] Çalışma izniniz geçerli olduğu sürece kalmak için ayrıca ikamet izni almanız gerekmez.[3]

Bunun tersi doğru değildir: ikamet izni Türkiye’de çalışma hakkı vermez. Çalışacaksanız çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti gerekir. Başvuru formunda, çalışmak isterseniz ecalismaizni.csgb.gov.tr üzerinden çalışma izni başvurusu yapacağınıza dair beyanınız yer alır.[12][7]

Nereye başvurulur

Şu anda başvuru Türkiye içinden yapılır. Göç İdaresi Başkanlığı, ilk, uzatma ve geçiş başvurularının e-İkamet sistemi üzerinden internetten alındığını belirtir.[3] İnternetteki adımdan sonra, yaşamak istediğiniz ildeki il veya ilçe göç idaresi müdürlüğünde randevuya gidersiniz.[3]

Konsolosluklar hakkında bir not. 6458 sayılı Kanun md. 21, olağan başvuru yeri olarak vatandaşı olduğunuz veya yasal olarak bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunu gösterir.[1] Göç İdaresi, başvuruların henüz yurt dışından alınmadığını ve bu durum değişene kadar başvuruların yaşamak istediğiniz ilin valiliğince alındığını belirtir.[3][5]

Başlamadan önce: pasaportunuzu kontrol edin

Pasaportunuzun (veya pasaport yerine geçen belgenizin) geçerlilik süresi, istediğiniz izin süresinden en az 60 gün daha uzun olmalıdır.[1] İzin, pasaportunuzun bitiş tarihinden en az 60 gün önce sona erecek şekilde verilir.[1][2] Göç İdaresi’nin sıkça sorulan sorular sayfası, süresi dolmuş bir pasaportun bu kuralı karşılamadığını açıklar. Pasaportunuzu Türkiye’deyken yenilediyseniz aşağıdaki 3. adıma bakın.[5]

Adım adım başvuru

  1. Doğru izin türünü seçin. Türkiye’de kalmanızın gerçek amacına uyan türe başvurun. e-İkamet belge listeleri, belirtilen kalış amacına haklı bir nedene dayanmayan başvuruların olumsuz değerlendirileceği konusunda uyarır.[7] Kısa dönem, aile, öğrenci ve uzun dönem ikamet izni sayfalarına bakın.
  2. e-İkamet’i açın. e-İkamet ana sayfasında ilk ikamet izni başvurusu seçeneğini seçin.[6] Aynı sayfada uzatma, geçiş ve sonuç sorgulama için ayrı seçenekler vardır.[6]
  3. İnternetteki formu doldurun. Form, izin türüne göre şu bilgileri ister: kalış amacınız ve istediğiniz başlangıç ve bitiş tarihleri, kimlik ve pasaport bilgileriniz, Türkiye’deki adresiniz, işiniz veya okulunuz, eğitiminiz, geliriniz ve poliçe numarası dahil sağlık sigortanız. Başlamadan önce bu bilgileri hazırlayın.[12] İletişim bilgilerinizi eksiksiz ve doğru verin.[7] Göç İdaresi’nin sıkça sorulan sorular sayfası, Türkiye’ye en son girişte kullandığınız pasaportu yazmanızı söyler. Türkiye’de yeni pasaport aldıysanız yeni pasaportun geçerlilik tarihini yazabilirsiniz.[5] Formda, formun pasaportunuz veya pasaport yerine geçen bir seyahat belgesi olmadan tek başına kullanılamayacağı yazar.[12] Formu imzalayarak verdiğiniz bilgilerin doğru olduğunu onaylarsınız. Form, gerçeğe aykırı beyanın şu sonuçları doğuracağı konusunda uyarır: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu md. 206 kapsamında işlem yapılması, başvurunun reddi, verilmiş bir izin varsa iptali ve sınır dışı etme işlemlerinin başlatılması.[12] Aynı beyanla, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel verilerinizin işlenmesine açık rıza vermiş olursunuz.[12]
  4. Randevunuzu not edin. Sistem, göç idaresi müdürlüğünde bir randevu tarihi belirler.[3] e-İkamet randevuları ücretsizdir.[7][5] e-İkamet’in oluşturduğu başvuru formunda kayıt numaranız, randevunuzun yeri ve tarihi ve ödenecek harç ve bedeller için alanlar vardır. Formu imzalayın: imzalı form her belge listesinin ilk maddesidir ve tüm belgeler randevuda teslim edilir.[12][7]
  5. Harç ve bedelleri randevudan önce ödeyin. İkamet izni harcı ve kart (belge) bedeli randevu tarihinden önce ödenmelidir.[5] Tutarlar için ikamet izni harçları sayfasına bakın.
  6. Belgelerinizi hazırlayın. e-İkamet, her izin türü için ayrı bir belge listesi yayımlar.[10] Listelerin istediği belgelerin asıllarını yanınızda getirin.
  7. Randevuya gidin. Belgelerinizi randevu gün ve saatinde eksiksiz teslim edin.[7]

Çoğu listede bulunan belgeler

Her izin türünün kendi tam listesi vardır. Aşağıdaki tablo yalnızca listelerin çoğunda ortak olan maddeleri gösterir. Randevunuzdan önce kendi izin türünüzün listesini kontrol edin.

BelgeKoşul
Sizin, yasal temsilcinizin veya vekâletnameye sahip avukatınızın imzaladığı İkamet İzni Başvuru Formu[7]Tüm başvurular
Pasaportun fotoğraflı sayfası ile varsa vize sayfasının fotokopisi; aslını da getirin[7]Tüm başvurular
Biyometrik fotoğraf: listeler son 6 ay içinde çekilmiş, beyaz fonlu iki fotoğraf ister[7]Tüm başvurular
Harç ve bedellerin ödendiğini gösteren makbuzlar[7]Harçtan muaf ülke vatandaşları yalnızca belge bedelini öder;[7] öğrenci ve uzun dönem listeleri yalnızca belge bedeli makbuzunu ister[9][11]
Tek giriş vize harcı makbuzu[7]Kısa dönem ve aile listeleri: vizesiz girip yasal kalış süresi içinde ilk kez başvuranlar ve yasal kalış süresini aşanlar; bazı ülkeler ve kişiler muaftır[7][8]
İstediğiniz izin süresini kapsayan geçerli sağlık sigortası[7]Tüm başvurular. Uzun dönem listesi yalnızca geçerli sigorta ister; öğrenci listesinde genel sağlık sigortası için özel bir kural vardır[9][11]
Kalacağınız yeri gösteren belge (tapu, noter onaylı kira sözleşmesi, otel kaydı, yurt belgesi veya yanında kaldığınız kişinin noter onaylı taahhüdü)[7]Nerede kaldığınıza göre değişir
e-Devlet’ten alınan güncel tarihli Yerleşim Yeri Belgesi ve bir fatura[7]Uzatma ve geçiş başvuruları (kısa dönem, aile ve öğrenci listeleri); uzun dönem listesinde her başvuru[11]
PTT merkez şubesinden alınan UETS belgesi (Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi adresi)[7]Uzatma ve geçiş başvuruları (kısa dönem, aile ve öğrenci listeleri); uzun dönem listesinde her başvuru. 18 yaşından küçükler için istenmez[11]

Randevunuz

Sistemin verdiği randevu gününde göç idaresi müdürlüğünde bulunmanız gerekir.[3] Başvurunun değerlendirilebilmesi için belgelerin randevuda eksiksiz olması gerekir.[7] Müdürlük ek bilgi veya belge isteyebilir.[7]

Vizeniz veya ikamet izniniz randevu tarihinden önce sona ererse, Göç İdaresi’nin sıkça sorulan sorular sayfasına göre başvuru formunuzla randevu gününe kadar Türkiye’de kalabilirsiniz.[5]

Randevuya gitmezseniz

Geçerli bir mazeretiniz olmadan randevuya gitmezseniz hiç başvuru yapmamış sayılırsınız.[3] Müdürlük, mazeretinizi kontrol etmek için bilgi veya belge isteyebilir.[3]

Göç İdaresi’nin sıkça sorulan sorular sayfası sonrasını şöyle açıklar. Yasal kalış süreniz devam ediyorsa yeni randevu alabilirsiniz. Yasal kalış süreniz sona erdiyse müdürlük vize ihlali (ilk başvuruda) veya ikamet izni ihlali (uzatmada) hakkında işlem yapar.[5]

Geç başvurular

Türkiye içinden yapılan başvurular, yasal kalış süreniz bitmeden yapılmalıdır.[2] Yönetmeliğe göre vize, vize muafiyeti veya ikamet izni süresini on güne kadar aşan kişilerin başvuruları yine de alınır.[2] Göç İdaresi’nin sıkça sorulan sorular sayfası, vize veya vize muafiyeti bittikten sonraki 10 gün içinde internetten yapılan başvuruların değerlendirildiğini söyler.[5] Uzatma için ise Kanun, başvurunun izin süresi dolmadan yapılmasını yine şart koşar.[1] Bu ek süreye güvenerek plan yapmayın. Yasal süreyi aşmanın sonuçları vardır. Örneğin süreyi aşanlardan tek giriş vize harcı alınır. İzin süresi uzatma başvurusu yapılmadan dolarsa, izinsiz geçen süre için ikamet harcı bir kat fazlasıyla alınır.[7][3] Ret ve iptal sayfasına da bakın.

İkamet İzni Müracaat Belgesi

İlk başvurunuz randevuda tamamlandıktan sonra müdürlük size İkamet İzni Müracaat Belgesi düzenler.[3][4] Bu belge, başvurunuz sonuçlanana kadar Türkiye’de kalmanızı sağlar. Belgenin kendisi ücretsizdir.[2]

Beklerken Türkiye’den çıkış: 15 gün kuralı

Müdürlükçe onaylanmış Müracaat Belgesi ve harç makbuzunuzla, 15 gün içinde geri dönmek şartıyla Türkiye’den çıkabilirsiniz.[3] Yönetmeliğe göre:[2]

  • bunu birden fazla kez yapabilirsiniz;
  • yolculuk istediğiniz izin süresi içinde olmalıdır ve ikamet harçlarını ödediğinizi göstermeniz gerekir (belgenizde harçtan muaf olduğunuz yazmıyorsa);
  • 15 gün içinde dönerseniz tekrar giriş için vize gerekmez;
  • yurt dışında 15 günden fazla kalırsanız, dönüşünüzde normal vize kuralları uygulanır;
  • herhangi bir 180 gün içinde 90 gün kalma kuralı bundan etkilenmez.

Eksik belgeler

Belgeler eksikse müdürlük, belgeler tamamlanana kadar değerlendirmeyi bekletebilir ve size neyin eksik olduğunu bildirir.[1] Yönetmelik, size bildirim yapıldığı tarihten itibaren 30 gün süre verir. Bu süre içinde dosyayı tamamlamazsanız başvurunuz işlemden kaldırılır.[2] Göç İdaresi’nin sıkça sorulan sorular sayfası bunu müdürlüğün belirlediği en fazla 30 günlük bir süre olarak anlatır. Bu yüzden size gelen bildirimdeki tarihi kontrol edin.[5]

Karar ne kadar sürer

Kanun, başvuruların en geç 90 gün içinde sonuçlandırılacağını söyler.[1] 90 gün, tüm bilgi ve belgelerin tam olarak teslim edildiği tarihte başlar. Süre uzarsa size bilgi verilir.[2][3] Müdürlük değerlendirme sırasında sizinle görüşme de yapabilir.[2]

İzin verilirse, vizenizin veya vize muafiyetinizin bittiği tarihte başlar. İsterseniz başvuru tarihinizden itibaren de başlayabilir.[2]

Onaydan sonra: kart ve adres kaydı

Başvurunuz onaylanırsa ikamet izni kartı verdiğiniz adrese gönderilir.[5] Kartın size ulaşabilmesi için adres, telefon ve e-posta bilgilerinizi güncel tutun.[3] Evde değilseniz kart, izleyen ayın sonuna kadar en yakın PTT şubesinde bekler, sonra il göç idaresi müdürlüğüne geri gönderilir.[5]

Adres kaydı. İlk başvurudan sonra adresinizi 20 iş günü içinde kaydettirmeniz gerekir. e-İkamet listeleri bu süreyi iznin onaylanmasından itibaren sayar;[7][8][9] Yönetmelik ise izin belgesinin size teslim edildiği tarihten itibaren sayar.[2] Onay tarihinden itibaren saymak daha güvenli seçenektir.

Sonradan taşınırsanız. İzin süresi içinde adresiniz değişirse, 20 iş günü içinde il göç idaresi müdürlüğüne ve il nüfus ve vatandaşlık işleri müdürlüğüne gerekli belgeleri vermeniz gerekir.[3] Başka bir ile taşınırsanız, 20 iş günü içinde o ilde yeni izin için başvurmanız gerekir. İzin türü aynı kalırsa yeni kart alırsınız, ancak harcını daha önce ödediğiniz süre için yeniden harç alınmaz.[2][5]

Kartınızı aldıktan sonra

Kart size ulaşmadıysa

Kart size, anne veya babanıza ya da vasinize ya da vekâletnameye sahip bir avukata teslim edilir.[5] Kartınız gelmediyse, yukarıda anlatılan PTT bekleme süresinden sonra il göç idaresi müdürlüğüne geri gönderilmiş olabilir. Bu yüzden o müdürlükle iletişime geçebilir veya YİMER’e 157’den sorabilirsiniz.[5][3] Kart gelmeden yolculuk yapmanız gerekiyorsa yukarıdaki 15 gün kuralına bakın.

Bildirmeniz gereken değişiklikler

Yönetmelik, valiliğe 20 iş günü içinde bildirmeniz gereken değişiklikleri sayar. Örneğin:[2]

  • ikamet adresiniz;
  • medeni haliniz;
  • pasaportunuzda yazan adınız veya soyadınız.

Göç İdaresi’nin sıkça sorulan sorular sayfası ayrıca, yeni pasaport alırsanız bunu 20 iş günü içinde il göç idaresi müdürlüğüne bildirmeniz gerektiğini söyler.[5] Aynı il içinde taşınırsanız, sıkça sorulan sorular sayfasına göre izniniz açısından yeni adresinizi 20 iş günü içinde il göç idaresi müdürlüğüne bildirmeniz yeterlidir: yeni kart düzenlenmez, mevcut kartınızı kullanmaya devam edersiniz.[5] Başka bir ile taşınma için yukarıdaki “Sonradan taşınırsanız” bölümüne bakın.

Kart kaybolursa, çalınırsa, yıpranırsa veya hatalıysa

Kaybolan, çalınan, yıpranan veya hatalı basılan ikamet izni kartı yeniden düzenlenir.[2][5] Hatalı kart sizden geri alınır.[2]

Kayıp veya çalıntı kart için Göç İdaresi’nin sıkça sorulan sorular sayfası şu adımları anlatır:[5]

  1. Bir polis merkezinde kayıp tutanağı hazırlatın.
  2. Kayıp tutanağı, bir biyometrik fotoğraf ve adresinizin adres kayıt sistemine kayıtlı olduğunu gösteren bir belgeyle, yaşadığınız ildeki il göç idaresi müdürlüğüne gidin.

Kaybolan, çalınan veya yıpranan kartın yerine verilen yeni kart ücretsiz değildir: kart bedeli tam, ikamet izni harcı ise yarım olarak alınır.[2][5] Tutarlar için ikamet izni harçları sayfasına bakın.

Başvuruyu kim yapabilir

Başvuru normalde yabancının kendisi tarafından bizzat yapılır. Yasal temsilci veya vekâletnameye sahip avukat da başvuru yapabilir.[2][5] Müdürlük yine de sizin hazır bulunmanızı isteyebilir.[3] Başkası sizin adınıza başvurursa form, bu kişinin sizinle ilişkisini, kimlik bilgilerini ve adresini kaydeder.[12]

Göç İdaresi, ikamet izni işlemlerinde üçüncü kişi veya şirketlerle çalışmadığını belirtir ve ücret karşılığında sahte belge üretildiği konusunda uyarır.[3] Başvurunun bizzat yapılmasını tavsiye eder.[5] Sorularınız için Yabancılar İletişim Merkezi’ni (YİMER) Türkiye içinden 157, yurt dışından +90 312 157 11 22 numarasından arayabilirsiniz.[3]

İlgili sayfalar

Kaynaklar

  1. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (Kanun No. 6458), Art. 19, 20, 21, 22, 23, 27. mevzuat.gov.tr, erişim tarihi .
  2. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, Art. 19, 20, 21, 22, 23. mevzuat.gov.tr, erişim tarihi .
  3. İkamet Genel Bilgiler. Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .
  4. General Information. Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .
  5. İkamet (Sıkça Sorulan Sorular). Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .
  6. e-İkamet ana sayfa. e-İkamet, erişim tarihi .
  7. Kısa Dönem İkamet İzni Başvurularında İstenen Belgeler (PDF, 18.03.2025). e-İkamet, erişim tarihi .
  8. Aile İkamet İzni Başvurularında İstenen Belgeler (PDF, 18.03.2025). e-İkamet, erişim tarihi .
  9. Öğrenci İkamet İzni Başvurularında İstenen Belgeler (PDF, 18.03.2025). e-İkamet, erişim tarihi .
  10. Uzun Dönem İkamet İzni Başvurularında İstenen Belgeler (PDF, 18.03.2025). e-İkamet, erişim tarihi .
  11. Başvuru İşlemleri: İstenen Belgeler. e-İkamet, erişim tarihi .
  12. İkamet İzni Başvuru Formu örneği (ilk başvuru, kısa dönem). e-İkamet, Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .