Türkiye'de Kısa Dönem İkamet İzni
Resmi Türkçe adı: Kısa Dönem İkamet İzni
Kısa cevap
Kısa dönem ikamet izni, Türkiye’de vizesinin veya vize muafiyetinin izin verdiğinden ya da 90 günden daha uzun kalmak isteyen yabancılar içindir. Kalış amacı, 6458 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde sayılan amaçlardan biri olmalıdır.[1] Örnekler: turizm, taşınmaz sahibi olmak, ticari bağlantı, tedavi, Türkçe kursu ve Türkiye’de bir üniversiteden mezun olduktan sonra kalmaya devam etmek.[1] Çoğu durumda izin her seferinde en fazla iki yıl için verilebilir; yatırımcılar ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları beş yıla kadar alabilir.[1] Her başvuruya İl Göç İdaresi Müdürlüğü karar verir ve izin hiçbir zaman kendiliğinden verilmez.[1]
Bu izin kimler için
Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrası kısa dönem iznine yol açabilecek amaçları sayar.[1]
| Bent | Amaç (6458 sayılı Kanun md. 31/1) | Her seferinde verilebilecek süre |
|---|---|---|
| a | Bilimsel araştırma yapmak için gelmek | Her seferinde en fazla 2 yıl[1] |
| b | Türkiye’de taşınmaz malı olmak | Her seferinde en fazla 2 yıl[1] |
| c | Ticari bağlantı kurmak veya iş kurmak | Her seferinde en fazla 2 yıl[1] |
| ç | Hizmet içi eğitim programlarına katılmak | Programın süresi kadar verilir[2], 2 yıllık sınır içinde[1] |
| d | Türkiye’nin taraf olduğu anlaşmalar ya da öğrenci değişim programları çerçevesinde eğitim veya benzeri amaçlarla gelmek | Programın süresini aşamaz[2], 2 yıllık sınır içinde[1] |
| e | Turizm | Her seferinde en fazla 2 yıl[1] |
| f | Kamu sağlığına tehdit sayılan bir hastalık taşımamak şartıyla tedavi görmek | Tedavi süresine göre belirlenir[2], 2 yıllık sınır içinde[1] |
| g | Adli veya idari makamların talebi ya da kararı üzerine Türkiye’de kalmak zorunda olmak | Karardaki veya talepteki süre dikkate alınarak belirlenir[2], 2 yıllık sınır içinde[1] |
| ğ | Aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçmek | Her seferinde en fazla 2 yıl[1] |
| h | Türkçe öğrenme kursuna katılmak | En fazla iki defa verilebilir[1]; kurs bir yıldan kısaysa izin kurs süresinden uzun olamaz[2] |
| ı | Kamu kurumları aracılığıyla eğitim, araştırma, staj veya kurslara katılmak | Programa göre belirlenir; İl Göç İdaresi Müdürlüğüne sorun |
| i | Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayıp mezuniyetten itibaren altı ay içinde başvurmak | Bir defaya mahsus, en fazla 1 yıl[1] |
| j | Türkiye’de çalışmayan ama Cumhurbaşkanının belirlediği kapsam ve tutarda yatırım yapan kişiler; yabancı eşleri ve kendilerinin veya eşlerinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocukları ile birlikte | Her seferinde en fazla 5 yıl[1] |
| k | Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları | Her seferinde en fazla 5 yıl[1] |
Kanun md. 31/2’deki genel iki yıllık sınır, (j) ve (k) dışındaki tüm amaçlar için geçerlidir.[1] Yönetmelik ayrıca şunu söyler: kısa dönem talebi sayılan amaçlardan hiçbirine uymuyorsa, turizm talebi olarak değerlendirilir.[2]
Bazı amaçlarla ilgili notlar
- Taşınmaz (b): taşınmaz bir konut olmalı ve onu konut olarak kullanmalısınız.[2] e-İkamet listesi ayrıca konutun kira veya benzeri gelir elde etmek için kullanılamayacağını belirtir.[3] Konutun mülkiyetini paylaşan aile üyeleri de bu amaçla başvurabilir.[2] Kanuna göre izne esas olacak taşınmazın niteliğini ve değerini İçişleri Bakanlığı belirler.[1] Güncel değer sınırını resmi bir mevzuat metninden doğrulayamadık, bu yüzden burada yazmıyoruz. İl Göç İdaresi Müdürlüğüne sorun.
- Ticari bağlantı (c): üç aydan uzun süre isterseniz, temas kuracağınız kişilerden veya şirketlerden davet mektubu ya da benzeri bir belge istenebilir.[2]
- Turizm (e): seyahat planınızla ilgili beyanınız (nerede, ne zaman ve ne kadar kalacağınız) değerlendirilir. Plan veya kalış amacınız hakkında bilgi ya da belge istenebilir.[2]
- Türkçe kursu (h): kursu veren kurum Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olmalıdır.[2]
- Aile izninden geçiş (ğ): Kanun buna üç durumda izin verir. En az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış ve 18 yaşını tamamlamış kişi, izninin kısa dönem ikamet iznine dönüştürülmesini talep edebilir.[1] Boşanma hâlinde, Türk vatandaşının yabancı eşi en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmışsa kısa dönem izni alabilir; eşin aile içi şiddet mağduru olduğu mahkeme kararıyla sabitse üç yıl şartı aranmaz.[1] Destekleyici ölürse, ona bağlı aile üyeleri süre şartı olmadan kısa dönem izni alabilir.[1]
- Yatırımcılar (j): yatırımın kapsamını ve tutarını Cumhurbaşkanı belirler.[1] Güncel tutarı resmi bir metinden doğrulamadık, bu yüzden burada yazmıyoruz.
Şartlar
Kanunun 32 nci maddesi kısa dönem izni için beş şart koyar:[1]
- Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrasındaki amaçlardan biri veya birkaçı için başvurursunuz ve bu amaçla ilgili bilgi ve belgeleri sunarsınız.
- Kanunun 7 nci maddesine göre Türkiye’ye girişi reddedilmesi gereken biri değilsinizdir (örneğin geçerli pasaportu veya vizesi olmayan ya da belgelerini sahtecilikle almış biri).
- Genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun bir barınma yeriniz vardır.
- İstenirse, vatandaşı olduğunuz veya yasal olarak ikamet ettiğiniz ülkenin verdiği adli sicil kaydını gösteren belgeyi sunarsınız.
- Türkiye’de kalacağınız adresi bildirirsiniz.
Her ikamet izni başvurusu için iki nokta daha geçerlidir:
- Pasaportunuzun (veya pasaport yerine geçen belgenizin) süresi, istediğiniz izin süresinden en az 60 gün daha uzun olmalıdır.[1]
- Kısa dönem başvurularında, kalışınız için yeterli ve düzenli paranız olup olmadığına bakılırken sizin beyanınız esas alınır. Beyan yeterince inandırıcı değilse müdürlük belge isteyebilir.[2]
Belgeler
Resmi liste, e-İkamet’teki kısa dönem belge PDF’inden alınmıştır (18 Mart 2025 tarihli sürüm).[3] Müdürlük değerlendirme sırasında ek bilgi veya belge isteyebilir.[3] PDF’in Türkçe ve İngilizce sürümleri farklıysa Türkçe sürümü esas alıyoruz.
Ortak belgeler
| # | Belge | Ne zaman gerekir |
|---|---|---|
| 1 | Sizin, yasal temsilcinizin veya vekâletnameli avukatınızın imzaladığı İkamet İzni Başvuru Formu[3] | Tüm başvurular |
| 2 | Pasaportun (veya pasaport yerine geçen belgenin) kimlik bilgileri ve fotoğraf bulunan sayfasının ve varsa vize sayfalarının fotokopisi; aslını randevuya götürün[3] | Tüm başvurular; vize sayfaları yalnızca vizeniz varsa |
| 3 | Son 6 ay içinde çekilmiş, beyaz fonlu, ICAO standardına uygun iki biyometrik fotoğraf[3] | Tüm başvurular |
| 4 | İkamet izni harcının ve belge bedelinin ödendiğini gösteren makbuzlar[3] | Tüm başvurular; harçtan muaf ülkelerin vatandaşları yalnızca belge bedelini öder. Bkz. harçlar |
| 5 | Tek giriş vize harcının ödendiğini gösteren makbuz[3] | Vizesiz girip yasal kalış süreniz içinde ilk kez başvuruyorsanız veya yasal kalış sürenizi aştıysanız; bazı ülke grupları ve kişiler muaftır |
| 6 | İzin süresinin tamamını kapsayan geçerli sağlık sigortası. Şunlardan biri: il sosyal güvenlik biriminden alınan ikili sosyal güvenlik sözleşmesi belgesi, SGK provizyon belgesi, SGK genel sağlık sigortası başvuru belgesi veya özel sağlık sigortası poliçesi (poliçe numarasının olduğu ilk sayfa)[3] | Tüm başvurular |
| 7 | Kalışınız için yeterli ve düzenli maddi imkânınız olduğunu gösteren belge veya beyan[3] | Tüm başvurular |
| 8.1 | e-Devlet’ten (turkiye.gov.tr) alınan güncel tarihli Yerleşim Yeri Belgesi ile elektrik, su, doğalgaz veya sabit telefon faturası ya da yeni abonelik sözleşmesi[3] | Uzatma ve geçiş başvuruları (il veya izin türü değiştirirken de) |
| 8.2 | Kalacağınız yeri gösteren bir belge (bir sonraki tabloya bakın)[3] | Tüm başvurular |
| 9 | PTT merkez şubesinden alınan, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresini gösteren belge[3] | Uzatma ve geçiş başvuruları; 18 yaşından küçüklerden istenmez |
8.2 için bir belge seçin:[3]
| Kaldığınız yer | Belge |
|---|---|
| Kendi eviniz | Tapu fotokopisi ve numarataj belgesi |
| Kiralık ev | Kiraya verenin bilgilerini içeren kira sözleşmesinin noter onaylı örneği |
| Otel veya benzeri | Orada kaldığınızı gösteren belge ve istenen izin süresi için konaklamanın ödendiğini gösteren makbuz |
| Öğrenci yurdu | İmzalı ve mühürlü (veya e-imzalı) yurt belgesi |
| Başka birinin yanında | Ev sahibinin (evliyse eşinin de) noter onaylı taahhüdü ile ev sahibi adına güncel fatura veya yeni abonelik sözleşmesi |
İlk başvuru onaylandıktan sonra 20 iş günü içinde adres kaydınızı yaptırmanız gerekir.[3]
Çocuk için ek belgeler
Bu belgeler başvuru bir çocuk adına yapıldığında istenir.[3]
| Belge | Ne zaman gerekir |
|---|---|
| Onaylı doğum belgesi | Anne ve baba pasaporttan veya ulusal kimlikten tespit edilemiyorsa |
| Onaylı velayet belgesi veya diğer ebeveynin onaylı muvafakatnamesi | Boşanmadan sonra; velayet ortaksa veya diğer ebeveynin görme hakkı varsa muvafakatname |
| Ebeveynin onaylı ölüm belgesi | Ebeveynlerden biri ölmüşse |
| Onaylı gaiplik kararı | Ebeveynlerden biri hakkında gaiplik kararı verilmişse |
| Tek ebeveyn belgesi | Çocuk evlilik dışında doğmuşsa ve velayet diğer ebeveyndeyse |
| Ebeveynin ikamet izni, çalışma izni, çalışma izni muafiyeti kartı veya ikamet izni başvuru belgesinin fotokopisi | Varsa |
| Yurt dışındaki ebeveynin veya yasal temsilcinin onaylı muvafakatnamesi ve bu muvafakatnamede adı geçen, Türkiye’deki bir kişinin veya kuruluşun noter onaylı taahhütnamesi | Çocuk 18 yaşından küçükse |
Türk makamlarından alınan belgeler imzalı ve mühürlü ya da e-imzalı olmalıdır. Yurt dışından alınan belgelerde Apostil şerhi ve noter onaylı Türkçe tercüme gerekir. Ülke Apostil Sözleşmesine taraf değilse veya belgede Apostil şerhi yoksa, belgenin ilgili ülke makamlarınca onaylanması (konsolosluk veya elçilik onayı ile Dışişleri Bakanlığı ya da bu konuda yetkili diğer Türk makamlarının onayı) ve noter onaylı Türkçe tercümesi gerekir.[3]
Her amaç için ek belgeler
| Amaç | Ek belgeler |
|---|---|
| a. Bilimsel araştırma | Araştırmanın süresini ve yerini gösteren resmi, imzalı ve mühürlü belge.[3] Arkeolojik kazı ve yüzey araştırması için, Türkiye’nin yurt dışındaki temsilciliğinden bu amaçla alınmış vize.[2][3] Araştırma izne bağlıysa ilgili kurumdan alınan izin; değilse araştırma konusuyla ilgili beyan.[2] |
| b. Taşınmaz sahibi | Konutun size ait olduğunu gösteren tapu fotokopisi. Aile üyeleri mülkiyeti paylaşıyorsa aile bağını gösteren belge. Miras veya bağış yoluyla edinilen konut için güncel değerleme raporu. İlk başvurularda belediyeden alınan numarataj belgesi. Uzatma başvurularında tapu devam belgesi.[3] |
| c. Ticari bağlantı | Türkiye’nin yurt dışındaki temsilciliğinden bu amaçla alınmış vize ile temas kuracağınız kişi veya şirketin noter onaylı faaliyet belgesi, vergi levhası, ticaret sicil gazetesi ve imza sirküleri.[3] |
| ç. Hizmet içi eğitim | Eğitimi veren kamu kurumundan alınan, eğitimin süresini ve yerini gösteren imzalı ve mühürlü belge.[3] |
| d. Anlaşmalar ve değişim programları | Eğitimin görüleceği kurumdan alınan eğitim belgesi. Erasmus, Mevlana ve diğer değişim programı öğrencileri için: öğrenim görülecek kurumdan değişim programını belirten belge.[3] |
| e. Turizm | Seyahat planınız ve konaklamanız hakkında bilgi veya belge ile yeterli ve düzenli gelirinizi gösteren bir belge (emekli kartı ve emekli aylığı tahsis belgesi, son üç ayın banka hesap hareketleri, kaşeli ve imzalı şirket yazısı, son üç ayın mevduat geliri ya da kira geliri için tapu ve kira sözleşmesi). Aile bağı nedeniyle başvuruyorsanız: Türkiye’deki annenizin, babanızın, eşinizin veya çocuğunuzun yasal kalış belgesinin fotokopisi ve evlilik cüzdanınız ya da nüfus kayıt örneğiniz.[3] |
| f. Tedavi | Kamu veya özel hastaneden alınan tedavi raporu (tek hekim raporu ya da hastalığı ve tedavi süresini gösteren, hekim ve başhekim veya mesul müdür onaylı rapor). İkili sosyal güvenlik sözleşmesi kapsamındaysanız, bunu doğrulayan il sosyal güvenlik birimi belgesi.[3] |
| g. Adli veya idari makamın talebi ya da kararı | Makamdan alınan, Türkiye’de kalmanız gerektiğini ve ne kadar süre kalacağınızı 6458 sayılı Kanundaki sınırlar içinde belirten imzalı ve mühürlü belge.[3] |
| ğ. Aile izninden geçiş | Önceki ikamet izninizin fotokopisi (aslı randevuda teslim edilir) ve duruma göre boşanma mahkeme kararı, aile içi şiddet mağduru olduğunuzu gösteren mahkeme kararı veya destekleyicinin ölüm belgesi.[3] |
| h. Türkçe kursu | Türkiye’nin yurt dışındaki temsilciliğinden Türkçe dil kursu için alınmış vize ve yetkili kurstan alınan, kurs süresini gösteren belge.[3] |
| ı. Kamu kurumları aracılığıyla programlar | Kamu kurumundan alınan, programın süresini ve yerini gösteren imzalı ve mühürlü belge.[3] |
| i. Yeni mezunlar | Diploma veya geçici mezuniyet belgesinin fotokopisi ya da e-Devlet’ten alınan belge; aslını randevuya götürün.[3] |
| j. Yatırımcılar | Uygunluk belgesi; adli sicil kaydı (son 5 yıl Türkiye’de yaşamadıysanız kendi ülkenizden, yaşadıysanız Türk makamlarından veya e-Devlet’ten); aile üyeleri de başvuruyorsa aile bağını gösteren belge.[3] |
| k. KKTC vatandaşları | KKTC kimlik belgesinin fotokopisi; aslını randevuya götürün.[3] |
Yönetmeliğe göre yalnızca tedavi için gelen ve tüm tedavi masraflarını karşıladığını gösterebilen kişilerden sağlık sigortası istenmez. Tedavi süresince veya kamu kurumları aracılığıyla yapılan bir program süresince konaklama, yemek veya sağlık giderlerini bir kamu kurumu karşılıyorsa, maddi imkân belgesi ve sağlık sigortası istenmez.[2] Adli veya idari bir makamın talebine ya da kararına dayanan kalışta sağlık sigortası ve maddi imkân şartları aranmayabilir.[2]
Nasıl başvurulur
Göç İdaresi şu anda Türkiye içindeki ilk, uzatma ve geçiş başvurularını e-İkamet sistemi üzerinden alır. Çevrim içi formu doldurduktan sonra, randevu gününüzde belgelerinizle İl Göç İdaresi Müdürlüğüne gidersiniz.[4] Geçerli bir mazeret olmadan randevuya gitmezseniz başvuru hiç yapılmamış sayılır.[4] e-İkamet’te randevu ücretsizdir.[3] Adımların tamamı için e-İkamet’te başvuru sayfasına bakın.
İkamet izni Türkiye’de çalışma hakkı vermez.[3] Geçerli bir çalışma izni ikamet izni yerine geçer.[1]
Uzatma
İzninizin uzatılması için bitişinden 60 gün önce başvurmaya başlayabilirsiniz; başvuru her durumda izin bitmeden yapılmalıdır.[1][4] Taşınmaz sahipleri uzatma başvurusunda tapu devam belgesi verir; belediyeden alınan numarataj belgesi ilk başvurular için sayılmıştır.[3] Bkz. İkamet izninin uzatılması.
Ret, iptal ve uzatılmama
Kanunun 33 üncü maddesine göre şu durumlarda kısa dönem izni verilmez, verilmişse iptal edilir veya uzatılmaz:[1]
| Neden | Kaynak |
|---|---|
| 32 nci maddedeki şartlardan biri veya birkaçı karşılanmıyor ya da ortadan kalkmış | Kanun md. 33/1-a[1] |
| İznin veriliş amacı dışında kullanıldığı belirlenmiş | Kanun md. 33/1-b[1] |
| Hakkınızda geçerli bir sınır dışı etme kararı veya Türkiye’ye giriş yasağı var | Kanun md. 33/1-ç[1] |
| Son bir yılda toplam 120 günden fazla Türkiye dışında kaldınız; neden zorunlu kamu hizmeti, resmi görev, eğitim veya sağlık ise bu kural uygulanmaz | Yönetmelik md. 29/1-c[2] |
Kanun, yurt dışında geçirilen süre nedeniyle iptale ilişkin kuralları Yönetmeliğe bırakır.[1] Müdürlük karar verirken Türkiye’deki aile bağlarınız, burada ne kadar süredir yaşadığınız, ülkenizdeki durum ve çocuğun yüksek yararı gibi konuları dikkate alır.[1]
Ret, iptal veya uzatılmama kararı size, yasal temsilcinize veya avukatınıza tebliğ edilir. Bildirimde karara nasıl itiraz edebileceğiniz açıklanmalıdır.[1][2]
Ret veya iptalden sonraki altı ay içinde yeniden başvurursanız, talebiniz için yeni bir gerekçe göstermeniz gerekir.[2] Kısa dönem izniniz yalnızca son bir yılda 120 günden fazla yurt dışında kaldığınız için iptal edildiyse bu kural uygulanmaz.[2]
Kısa dönem ret ve iptal kararlarına karşı açılan davalar, Kasım 2024’te 31 inci maddeye eklenen özel bir usule tabidir. Bu usul yalnızca yürürlüğe girdikten sonra açılan davalara uygulanır.[1][6] Bkz. Ret ve iptal ve İtiraz.
Başka bir izin türüne geçiş
İzninizin nedeni ortadan kalkarsa veya yeni bir neden doğarsa, yeni amacınıza uyan bir izne başvurabilirsiniz.[1] Yönetmelik, eski nedenin sona erdiği tarihten itibaren başvurmanız için on gün süre verir.[2] Bkz. İkamet izni türünü değiştirme.
Kaynaklar
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (consolidated text), Art. 7, 19, 21/2, 24/2, 25/1, 25/2, 27/1, 29, 31, 32, 33, 34/5 to 34/7. mevzuat.gov.tr, erişim tarihi .
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, Art. 21/10, 21/11, 22/6, 26/1, 28/2 to 28/14, 29. mevzuat.gov.tr, erişim tarihi .
- Kısa Dönem İkamet İzni Başvurularında İstenen Belgeler (PDF dated 18 March 2025). e-İkamet (Göç İdaresi Başkanlığı), erişim tarihi .
- İkamet Genel Bilgiler. Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .
- Residence Permit Types. Göç İdaresi Başkanlığı, erişim tarihi .
- 7533 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 30 November 2024, No. 32738), Art. 35, 38. Resmî Gazete, erişim tarihi .